29th November 2021

Llanelli Online News

Llanelli's First For Hyperlocal News

Fferm laeth yn manteisio ar brofion genomig i ddynodi’r heffrod cyfnewid mwyaf cynhyrchiol

MAE fferm laeth yn Sir Benfro yn cynnal sgrinio genomig ar ei lloeau heffrod i ddewis y stoc cyfnewid gorau i’r fuches odro.

Magu stoc cyfnewid yw un o’r pethau sy’n costio mwyaf ar fferm laeth – amcangyfrifir bod magu llo o’i eni i loea yn costio tua £1,800.

Cred y teulu Hannah mai wrth brofi eu heffrod am nodweddion genomig y gallan nhw gael enillion mawr yn eu buches sy’n lloea yn y gwanwyn.

Maen nhw’n ffermio ym Mountjoy, ger Hwlffordd, lle maent yn godro buches o 370 o wartheg llaeth Friesian Seland Newydd yn bennaf ac yn magu 200 o heffrod cyfnewid.

Fel un o safleoedd arddangos newydd Cyswllt Ffermio, mae’r fferm wedi cychwyn ar brosiect i wella cynhyrchiant oes y buchod trwy ddewis geneteg effeithlon ar gyfer y fuches.

Trwy weithio gyda Cyswllt Ffermio mae’r busnes yn anelu at fagu’r heffrod mwyaf cynhyrchiol yn unig, i atal costau diangen.

Gall yr anifeiliaid llai cynhyrchiol gael eu gwerthu, gan gael gwared ar y gost ddiangen o’u magu, ac yn sgil hynny gwella geneteg a pherfformiad y fuches laeth.

“Gall profi genomig ein helpu i ddewis y stoc cyfnewid gorau i gyfateb i ofynion ein system,” dywed William Hannah, sy’n ffermio gyda’i wraig, Heather, a’i rieni, Tom a Mary.

“Rydym yn teimlo y gallwn weld enillion gwirioneddol trwy hyn, trwy ddiddymu genynnau gwael fel mai dim ond yr anifeiliaid gorau un sy’n cael eu cadw yn y fuches.”

Dengys ffigyrau’r diwydiant bod 14.5% o’r stoc ifanc benyw yn methu cyrraedd eu llo cyntaf, ac nid yw 33% yn cyrraedd eu hail laethiad. Nid yw gwartheg llaeth yn dechrau talu yn ôl trwy werthiant llaeth hyd ar ôl yr ail laethiad, ac erbyn hynny mae llawer iawn o ymdrech ac arian wedi cael eu buddsoddi.

Dywed Simon Pitt, swyddog technegol llaeth Cyswllt Ffermio, sy’n goruchwylio’r prosiect ym Mountjoy, y gall gwerthoedd bridio genomig amcangyfrifedig gael eu cyfrifo wrth i’r lloeau gael eu geni, ac mae’n gywir i raddau helaeth iawn, gall strategaeth sy’n defnyddio’r manteision hyn gael ei defnyddio i bennu pa loeau benyw fydd fwyaf cost effeithiol a fwyaf cynhyrchiol.

Mewn cymhariaeth â geneteg draddodiadol buchesi, sy’n 18-25% yn gywir, mae profi genomig 50-60% yn gywir (SCI-Mynegai Lloea Gwanwyn), dywedodd.

“Mae dethol ar sail genomig yn cynnig llawer o fanteision o ran gwella’r gyfradd o enillion genynnol mewn rhaglenni bridio gwartheg llaeth, un fantais sydd o ddiddordeb i’r prosiect hwn yw y gall profi genynnol ragweld y rhinweddau genynnol yn fwy cywir ar gyfer anifeiliaid ifanc,” dywedodd Mr Pitt.

Bydd manteision o ran iechyd hefyd yn dod i’r amlwg trwy brofi; gan fod Mountjoy mewn ardal lle mae’r risg o TB yn uchel, ymhlith y nodweddion o ddiddordeb mae Mantais TB a mynegai i’r lloeau sy’n goroesi.

Bydd y cynnydd ar y prosiect Cyswllt Ffermio yn cael ei rannu gyda ffermwyr ar wefan Cyswllt Ffermio a sianeli cyfryngau cymdeithasol tra bydd y cyfyngiadau COVID-19 yn dal yn weithredol.

Mae Cyswllt Ffermio, sy’n cael ei ddarparu gan Menter a Busnes a Lantra, yn cael ei gyllido drwy Cymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru – Rhaglen Datblygu Gwledig Cymru 2014-2020, a ariennir gan Lywodraeth Cymru a’r Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig.

Arabic Arabic English English Irish Irish Polish Polish Romanian Romanian Scottish Gaelic Scottish Gaelic Turkish Turkish Welsh Welsh
You are in breach of copyright
%d bloggers like this: